İnovasyon Nedir ve Neden Önemlidir ?

25 Haziran 2023 • Ercan Mayaer






İnovasyon nedir?

Dünya nüfusunun ve tüketimin artması, daha önce karşı karşıya kalınmamış birçok problemi de beraberinde getirmektedir. Hâlihazırda birçok uluslararası kuruluşun ve ülkenin üzerinde durduğu temel hususlardan birisi, şu ana kadar izlenen kalkınma politikalarının sürdürülebilir olmadığı ve kapsamlı bir reforma ihtiyaç duyulduğu fikridir. Bu noktada etkin araçlardan biri olarak görülen inovasyon konsepti gittikçe daha fazla önem kazanmaktadır

Latince “innovatus” kelimesinden gelen inovasyon (innovation), son 20 yıldır hem uluslararası literatürde hem de pratikte üzerinde sıkça tartışılan bir kavramdır. Türkçe literatürde “buluş, icat, yenilik, yenilenme, yenilikçilik ve yenileşim” gibi kelimelerle tanımlamaya çalışılsa da tüm bu çabalar inovasyonu tam manasıyla kapsamaktan uzak görünmektedirler (Yavuz, Alben, & Kaya, 2009; Esen & Çetin, 2012). Bununla birlikte, inovasyon kelimesi Türkçe literatürde çoğunlukla orijinal hâli ile yer bulmakta ve kullanılmaktadır


İnovasyon, bir fikri veya buluşu tüketicinin para ödemeyi kabul edeceği bir artı değer ile bir mal veya bir hizmete dönüştürme sürecidir. Bir inovasyonun inovasyon olarak adlandırılabilmesi için, ekonomik bir maliyetle gerçekleştirilmiş olması ve belirli bir ihtiyacı karşılaması gerekmektedir. İnovasyon, eldeki kaynaklardan daha büyük veya daha farklı değerler elde etmek için bilinçli olarak bilgi, hayal gücü, girişim ve yeni fikirlerin üretildiği ve faydalı ürünler haline getirildiği tüm süreçleri içerir. Ekonomide, müşterilerin ihtiyaç ve beklentilerini daha iyi bir şekilde karşılamak için firmalar tarafından yenilikçi fikirler uygulandığında inovasyon doğru ve iyi bir sonuç verir ve amacına ulaşır

İnovasyonlar kategorize edilebilir ve aşağıdakilere göre boyutlandırılabilirler:


İnovasyon kategorileri


  • İnovasyonun konusu: İnovasyonlar çeşitli şekillerde ortaya çıkabilir; süreçler, organizasyonlar, sözleşme türleri, dağıtım kanalları, reklam mesajları ve kurumsal kimliklerde inovasyon yapılabilir.

  • İnovasyonun derecesi: Literatür, inovasyonun derecesini değerlendirmek için çeşitli ölçekler ve teknikler sunmaktadır. İnovasyonun hangi boyutta olduğunu anlamak önemlidir. Dikotom ölçekler veya basit matrisler şeklinde genel sınıflamalar yapılmıştır ancak daha sofistike ve çok boyutlu ölçekler de geliştirilmektedir.

  • İnovasyonun perspektifi: Nitel değişim inovasyonların ruhunda vardır. Bu değişim de bir veya daha fazla değerlendiricinin algısına bağlıdır ve kaçınılmaz olarak inovasyonlar sübjektif bir sınıflandırma içerir.

  • İnovasyonun süreci: İnovasyonlar araştırmacılar ve uygulayıcılar tarafından belirli bir zaman diliminde yapılması gereken iş süreçleri sonucu oluşurlar. Genellikle üretimin daha verimli bir şekilde sunulması için yeni iş süreçlerini içerir.

  • İnovasyonun normatif boyutu: Bazı araştırmacılar, inovasyonun sadece bir değişim değil bir iyileştirme de yapması gerektiğini savunmaktadırlar. Yeniliklerin gelişimi ile sonucu arasında genellikle zaman gecikmesi olduğu için normatif boyut inovasyonun kategorizasyonunda daha az önemli gibi görünebilir ancak potansiyel başarı genellikle çok sonra değerlendirilebilir ve bu da inovasyonların normatif boyutunun ortaya çıkmasını sağlar.


İnovasyon neden önemlidir ?


Günümüz dünyasında, işletmelerin başarısı ve sürdürülebilirliği, inovasyon kapasitelerine bağlıdır. İnovasyon, yeni fikirlerin, ürünlerin veya hizmetlerin geliştirilmesi ve mevcut olanların iyileştirilmesi sürecidir. İşletmeler, inovasyon yoluyla daha etkili ve verimli hale gelerek ürün ve hizmetlerini daha cazip hale getirip müşterilerinin ihtiyaçlarını karşılamak için daha iyi yollar bulabilirler.

İnovasyonun önemi, birçok açıdan ele alınabilir:

  1. Rekabet avantajı: İnovasyon, herhangi bir sektörde rekabet avantajı elde etmek için çok önemlidir. İşletmeler, rakiplerinden farklılaşmak ve müşterilerine daha iyi hizmet sunmak için sürekli olarak yenilikçi çözümler aramalıdırlar.

  2. Ekonomik büyüme: İnovasyon, ekonomik büyümenin anahtar faktörlerinden biridir. Yeni fikirler ve teknolojilerin geliştirilmesi, yeni pazarlar ve iş fırsatları yaratırken, bunlar da yeni işlerin ortaya çıkmasına ve işletmelerin büyümesine yol açabilir.

  3. İstihdam oluşturma: İnovasyonun ekonomik büyüme ile birlikte istihdam oluşturma potansiyeli de vardır. Yeni teknolojilerin geliştirilmesi, yeni işlerin açılmasına ve işletmelerin büyümesine yol açarak, ekonomik istikrarı artırır.

  4. Sürdürülebilirlik: İnovasyon, sürdürülebilirliği sağlamak için de önemlidir. Yeni ve daha sürdürülebilir teknolojilerin geliştirilmesi, çevresel ve toplumsal sorunlara çözüm sağlayabilir.


Yazının son bölümünde; sıkça karıştırılan inovasyon ve buluş arasındaki farktan bahsetmek isterim:


İnovasyon ile buluş arasındaki fark


İnovasyonlar bir süreç, bir öznitelik ve nihai bir sonuç içerirler ve bu nedenle bazen buluşlarla beraber anılmaktadırlar. Ancak inovasyon ve buluş arasında fark vardır, bir buluş mutlaka yeniliğe yol açmayabilir. Smith ve Barfield (1996)’ a göre ise buluşları inovasyondan ayıran şey inovasyonların pazara girişle nihayete ermesidir. Bu ayrımı yapan Freeman (1983) ile birlikte inovasyon tanımının çerçevesi çizilmiş ve buluşlar ile farkı ortaya konularak inovasyon kavramı literatürde yerini almıştır. Buna göre buluşlar yeni veya geliştirilmiş bir mal, ürün, süreç veya sistem için bir fikir veya model olduğu halde ekonomik anlamda bir yenilik gerçekleştirmeyebilir ancak inovasyonlar yeni ürün, süreç, sistem ya da malın yer aldığı ilk ticari işlemle tescillenmektedir



Umarım inovasyon türleri hakkında merak ettiklerinizin cevabını bulmuşsunuzdur. Sormak istedikleriniz olursa cevaplamaktan keyif duyarım.